maandag 6 februari 2023

Florida Keys van Key West tot Marathon - januari 2023

De Florida Keys is een 182 kilometer lange staart met lage koraal eilanden onder aan Florida. Alle grotere eilanden van Miami tot Key West zijn met elkaar verbonden door 41 bruggen, waarvan de langste 10,5 kilometer is! Daarover loopt 4 baans Highway 1 die eindigt in Key West. Lange tijd zijn de eilanden alleen per boot bereikbaar geweest, een heel ander leven. Henri Flagler had al een spoorverbinding tussen Daytona en Miami gebouwd en droomde ervan om over de eilanden een spoorverbinding te bouwen. Volgens velen was dat onmogelijk. Toch kwam de spoorlijn gereed in 1912, het werd het achtste wereldwonder genoemd. Nu waren de eilanden toegankelijker voor een bevoorrecht publiek aan vakantiegangers. De Labourday orkaan in 1935 verwoestte de trein en gedeeltes van de spoorbaan, om nooit meer herbouwd te worden. In 1938 werd Highway nr 1 geopend, twee baans toentertijd en de eilanden waren nog grotendeels ongerept: koraal, mangroves, palmen en tropisch woud.

Key West was al lange tijd een marine basis, het Taylor Fort dateert uit 1850 en heeft tot na de tweede oorlog dienst gedaan. Een strategische positie in de Straat van Florida als vooruitgeschoven post van het vaste land van de Verenigde Staten. Het “Kleine Witte Huis” een mooi houten gebouw waar vroeger marine officieren woonden, werd later door verschillende presidenten gebruikt is als vakantie en werk verblijf. Na het Varkensbaai incident op Cuba en de daaropvolgende Missile crisis in 1962 was President Kennedy hier.


Wat een overgang is de aankomst in Key West! Alles straalt rijkdom uit: cafe’s, restaurants, souvenir winkels en juweliers langs de goed onderhouden straten vol vakantiegangers van de cruiseschepen. Buiten het centrum brede bomenrijke straten met prachtig gerestaureerde houten huizen van begin vorige eeuw. Vrijwel allemaal te huur als vakantiewoning. Hemmingway is ook hier een grote naam, zowel de bars waar hij aan de toog hing als zijn voormalige huis zijn toeristische trekpleisters. Voor een winkel om boodschappen te doen moeten we een paar kilometer lopen. Fausto’s heeft alles, ook hier een overdadige luxe, tegen vakantieprijzen dat wel. Een stukje brie van 150 gram kost makkelijk 21 dollar. Dat laten we dan maar liggen.

Key West is heerlijk om te lopen, het weer ook, rond de 24 °C, zonnig met een lichte wind. We gaan naar het Mel Fisher Maritime Museum. Mel en zijn familie hebben jaren gewerkt aan het opduiken van het wrak van de Spaanse Atocha. Het schip is vergaan in 1622 beladen met rijkdommen uit Zuid en Midden Amerika bestemd voor de Spaanse Kroon. Niemand wist waar het schip precies lag. Na 17 jaar hadden ze succes en de hoeveelheden geborgen goud, zilver en juwelen waren overweldigend. Het museum spreekt tot de verbeelding. Zo’n vloot had wel 28 schepen. Een gedeelte van de presentatie gaat over het slavenschip de Henrietta Marie wat voor de kust vergaan is. Het verleden van tot slaaf gemaakten is hier nooit ver weg, kan niet ongedaan gemaakt worden, maar wat was het vreselijk. Het is de directe keerzijde van alle rijkdommen die verscheept werden. We lopen langs het Little White house en Hemmingway House naar Fort Taylor. Aan het eind van de dag verzamelt iedereen zich op het Mallory plein om de zonsondergang te zien. Er zijn wat muzikanten, kunstenaars en handlezers die de boel opvrolijken. Wij zijn misschien verwend met zonsondergangen of met de sfeer elders, maar wij worden er niet echt warm van.

Er komt harde wind aan, de ankerplaats bij Key West staat niet bekend om zijn goede grond, dus we varen een stukje naar het noorden. Daar liggen we wel goed vast, maar het platte eilandje geeft geen bescherming tegen de wind. Een onrustige nacht, maar Tara heeft het weer goed doorstaan.

Door naar Marathon, de best beschutte plaats in de Florida Keys met een enorme binnenhaven waar we kunnen ankeren. Een van de buren zegt dat je Marathon makkelijk binnenkomt, maar moeilijk weggaat. Sticky bottom ;-) Er liggen honderden schepen: twee enorme velden met mooringballen, een aantal vaste ligplaatsen en dan een legertje geankerde schepen. Het is een prachtig weermoment om naar de Bahama’s te zeilen, maar we zijn niet klaar: dus het volgende dan maar.

Er trekt een koufront over en de temperatuur zakt naar dikke truien en veel wind. Dat is even wennen! Wij vinden de Florida Keys erg volgebouwd en druk, op luchtfoto’s zie je bijna alleen maar huizen en de grote weg. Oh, daar is een hoekje groen, het blijkt het Crane park te zijn.
Aangekocht door de familie Crane rond 1950 en tegen de gewoonte in om als eerste alles te kappen wat er op een kavel staat, hebben zij het woud en de mangroves laten staan. Een uniek stuk natuur met gemengd hardhout en palmen waar de Florida Palm en de endemische Key Palm groeit. Het is heerlijk om er te lopen. Het Crane huis uit 1954 oogt nog steeds modern, ruime lichte kamers op de eerste verdieping met een prachtig uitzicht over de Florida Baai. Op het terrein staat ook het nagebouwde huis uit 1890 van de eerste bewoner, de Bahamian George Adderly. Een totaal andere tijd. Hij viste sponzen, conch schelpdieren en maakte houtskool. Ze leefden van wat ze zelf verbouwden en wat George verkocht in Key West. Zijn twee dochtertjes overleden jong, een hard leven.

Het weer blijft tegen zitten, we pakken de fietsjes uit en verkennen de omgeving. Het fietspad loopt langs de snelweg, dat is minder. Ten zuiden van Marathon ligt nog een stuk van de oude 7-mile brug naar Pigeon Key waar we kunnen fietsen. Het is erg mooi met uitzichten over de Baai van Florida aan de binnenkant en de Straat van Florida aan de buitenkant. Sombrero strand is ook zo’n juweeltje wat publiek toegankelijk is gebleven door toedoen van een vooruitziende bewoner. Alle andere plaatsen langs de waterkant en de Sisterkreek zijn volgebouwd met enorme privé huizen en weelderige tuinen.

‘s Avonds is er live muziek in de Dockside bar, de kwaliteit van de muziek is wisselend maar de sfeer is er altijd uitstekend. Deb en Eric, die we ontmoet hebben in Cuba, zijn ook terug, gezellig. Zo glijden de dagen voorbij, er komt een weer opening, nee toch niet, maar dan, eindelijk, na ruim 2 weken varen we uit: Bahama’s hier komen we dan!

Rechte lijn 110 mijl, maar wel met een extra slag van 50 mijl om hoogte te winnen en de golfstroom op te zoeken. Daar eenmaal in gaat het gesmeerd en varen we in één lange slag naar Bimini om in te klaren. Gemiddelde snelheid rond de 7,5 knopen en na 22 uur varen we de haven binnen.

Lekker veel foto's dit keer: Key West:








Het gewone bootleven: de voetrail door Roel weer vakkundig gemaakt. Er ging iets mis met de aansluiting van de Panamese gastank, vol gas, maar niet voor ons! Natuurlijk gebeurt dat in het weekend, dus even snel een noodoplossing. Brood op de campingbrander, best goed gelukt!




Marathon: Adderly House in Crane Park en foto's uit het park










De Haven van Marathon en huizen aan Sister Kreek. Als dat je vakantie huis is en je speelgoedboot, hoe woon je dan de rest van het jaar? Het kan aardig te keer gaan hier door storm of orkaan en overal lagen boten op de kant en in de mangroves. Visbootje met 1600 pk erachter!





Fiets tocht over de Old 7 mile bridge, de nieuwe is links ervan te zien. Naar Pigeon Key, begin 1900 een werkkamp voor de arbeiders aan de spoorlijn, nu een pittoresk plaatsje met uitzicht op de Florida Baai. Sombrero strand, hat waaide flink daar.




Slecht weer in Marathon en een ongewenste én onverwachte bezoeker. Pelikaan. Onder zeil langs de Sombrero Vuurtoren, van verre te zien! surfen op de golfstroom en onze laatste nieuwe vlag van dit seizoen....












zaterdag 28 januari 2023

Naar Florida en terugblik op Cuba - januari 2023

Tijd om verder te gaan, eind van de middag klaren we uit, 90 mijl naar het noorden ligt Florida. De wind is nog een beetje noordoost, maar met de golfstroom die ons omzet naar het oosten moet het lukken. Onderweg alle tijd om ons bezoek aan Cuba de revue te laten passeren. Vooral de gesprekken met de mensen komen boven. Dingen die eigenlijk geen plek krijgen in het blog maar wel blijven hangen.

De man in Playa Giron die een stok en stok oude Lada heeft, waarvan de ramen met houten wigjes open en dicht gezet worden, gaten in de carrosserie en een verrotte versnellingsbak, maar overduidelijk de grote trots van de eigenaar. Na iedere rit wordt de auto liefdevol ingepakt in een hoes om hem te beschermen tegen de zeelucht en zand. Benzine en olie zijn de geuren die als eerste bij me opkomen als ik aan Cuba denk. Bijna alle auto’s zijn oud en lekken motorolie of ruiken naar benzine, als het erg is rijden we de hele weg met de raampjes open.

De jonge mensen die we spreken en met een soort moed der wanhoop op een betere toekomst hopen. De aangekondigde hervormingen van een paar jaar geleden gaven ook hoop, maar het liep toch anders. Tot 1 januari 2021 waren er nog twee betalingssystemen, één voor Cubanen en één voor buitenlanders met een andere wisselkoers gekoppeld aan de Dollar. Dat is afgeschaft en daarmee werden veel dingen voor de Cubanen zelf ineens veel duurder. Officieel is de wisselkoers 24 Cubaanse Peso voor 1 Dollar, op straat krijgen we 150 Peso voor 1 Dollar. Het minimumloon steeg in 2021 van 400 naar 2100 peso per maand, dat lijkt heel wat, maar met de straatwaarde van de peso kom je dan op nog geen 20 dollar per maand. Covid maakte het niet makkelijker, toeristen bleven weg, dus minder inkomsten voor de regering die de hele toeristen industrie controleert en voor de kleine ondernemers. Komt er dan niemand in opstand vraag ik? Er zijn protesten geweest begin juli 2021 met een paar eisen: betaalbaar eten en medicijnen en minder stroomstoringen.

We hebben geen duidelijke leider zegt een van de vrouwen en verschillende van mijn vrienden zijn herkend op camera’s tijdens de protesten en zitten nu voor 10 jaar in de gevangenis, dat maakt je voorzichtiger. Volgens Wikipedia zijn minstens 700 mensen berecht en sommigen kregen erg lange gevangenisstraffen, een aantal anderen zijn ‘verdwenen’ en nog steeds is niet bekend waar ze verblijven. De meeste jonge mensen die we spreken willen weg uit Cuba.

Een andere vrouw vertelt dat de gezondheidszorg weliswaar gratis is, maar dat er geen medicijnen of hulpmiddelen zijn. Je kunt geopereerd worden, maar je moet wel zelf zorgen voor je anesthesie en verdere middelen voor de behandeling zoals infuusnaalden of medicijnen. Als je geen familie hebt in de USA die je helpt of geld om op de zwarte markt te kopen….. Op straat worden we gevraagd om Paracetamol en andere medicijnen.

Het onderwijs is gratis, maar, zeggen twee jonge mannen, waarom zou je studeren? Je bent jaren bezig en daarna verdien je nog steeds minder dan een kamermeisje in een hotel waar toeristen komen. Na je gratis studie werk je ook een aantal jaren voor de regering als tegenprestatie. Voor artsen is dat 10 jaar tegen minimumloon (ik heb dit niet na kunnen vragen bij de artsen/casa particular verhuurders) en ben je beperkt in je bewegingsvrijheid, je mag dan niet naar het buitenland bijvoorbeeld.

Mensen die met ons praten spreken vrijuit over hun frustraties op plaatsen waar niemand ons kan horen of kijken steeds om zich heen of er niemand binnen gehoorsafstand is. Kritiek op de regering is geen goede zaak. Sinds de protesten zijn er nog meer uitingen van (digitaal)ongenoegen op de regering of het land strafbaar gesteld in een nieuwe wet. Een deel van de problemen komt door het handelsembargo van de USA, een groot deel in mijn ogen ook door de opstelling van de Cubaanse regering, maar die verwijzen steeds naar de USA als de grote agressor en imperialist.

Het geld blijft me verbazen. Er is nog maar één Peso, maar iedereen wil Dollars hebben. In de winkels waar je als Cubaan luxere zaken kunt kopen (elektronica, melkpoeder, zeep e.d.) moet je betalen in Dollars via een speciale Cubaanse debitcard. Die krijg je alleen als je aan kunt tonen dat je ergens legaal woont. Op de debitcard moet je Dollars storten en in dat proces wordt er 10% wisselbelasting ingehouden door de regering, die ook de prijzen vaststelt in de winkels: het fameuze Ministerie van Financiën en Prijzen. Om gek van te worden! Cubanen mogen niet zelf bepalen waar ze gaan wonen, je hebt toestemming nodig om ergens heen te gaan. Vooral de trek naar de grote steden wordt tegengehouden. Ze komen er toch, maar wonen er dan illegaal, met alle gevolgen van dien.

In de haven waar we liggen (staatsbedrijf) mogen wij alleen met onze creditcard betalen en dus tegen de koers 24 peso voor 1 dollar. In de regeringshotels, excursies en huurauto’s is dat niet anders. Kan je nagaan wat je daarvoor op de straat kan kopen! Wij waren op de hoogte van de verschillen en hebben voldoende contant geld meegenomen om in Cuba op straat te wisselen. Want ook de flappentap geeft maar 24 peso voor je Euro. 

Diesel tanken voor de boot is spotgoedkoop, omgerekend 16 cent per liter en dat moeten we contant betalen. Iedereen die met buitenlanders te maken heeft rekent constant heen en weer tussen Dollars en Peso of zelfs Euro en probeert daar zo gunstig mogelijk uit te komen. Zoals ik het zie ontstaat er, geheel tegen de ideologie van het land in, een verschil tussen mensen die goed kunnen ritselen , toegang hebben tot buitenlanders, dan wel zaken kunnen importeren voor de zwarte markt en de meerderheid die dat niet heeft. Die moeten (nog steeds!) sappelen om rond te komen. Cubanen met overgewicht zijn we vrijwel niet tegengekomen.

De twee belangrijkste woorden in het Cubaanse leven zijn conseguir (ergens aan komen) en resolver (iets oplossen) elkaar helpen is belangrijk om alles vol te houden. Ondank al deze ongemakken straalt er ook levenslust uit de mensen. De twee gezichten van Cuba en zeker een land wat intrigeert.


Ondertussen wordt er gezeild, richting Florida, de stroming van de golfstroom is minder sterk dan we gelezen hadden, of de windrichting toch iets noordelijker, dus we moeten een aantal slagen maken om kruisend Florida te bereiken. Door een windshift gaat Tara spontaan overstag in de nacht en met het aanhalen van de schoot zie ik té laat dat de schoot over de zee reling om een klamp is geslagen. Met de lier trek ik 2 palen kapot en breekt een stuk van de voetrail los, dat is echt vervelend! Het heeft geen invloed op het zeilen, maar wel een grote reparatie.

In de loop van de middag komen we in de buurt van Key West en worden we buiten het rif opgewacht door 3 schepen van de Coastguard, ze laten ons gelukkig ongemoeid. Na 22 uur varen ankeren we achter Wisteria Island tegenover de haven. Morgen inklaren.


In de krant van Key West van 5 januari lees ik later dat Dry Tortuga Islands sinds 2 januari tijdelijk gesloten zijn. Het is het meest westelijke puntje van de Florida Keys en een enorm natuurgebied met eilandjes en riffen. Sinds 1 januari zijn er daar al meer dan 300 Cubanen aangekomen in hun handgemaakte bootjes en vlotten. Ik denk aan de mensen die we gesproken hebben, zouden zij er bij zijn? Wij vonden de oversteek niet makkelijk met een korte koppige golf door de stroming en de wind. We zien sommige vluchtbootjes in Key West, wanhoop en doorzettingsvermogen spreekt eruit en dit zijn dan nog de bootjes die aangekomen zijn…. Dit is de Mariana uit 2015, 24 mensen aan boord, van gelaste oliedrums en een oude truckmotor.
Kunstwerk in het Museum gemaakt van vlotten, wrakke bootjes, zelfgemaakte peddels en ander zeetuig, toch een beetje kritiek? (helaas niet de naam van de maker)

Foto’s uit het museum voor moderne kunst in Havana. Na de Revolutie was er ruimte voor kunst, maar wel zonder kritiek op de regering of de revolutie. Wij vonden de schilderijen somber.









Helaas zonder titel, of kunstenaar, maar onderdrukking van de pers ligt voor de hand....